Religion - Family Feasts

Religie - Familiefeesten in Charia: van conceptie tot graf

Inleiding

In de vorige Fantas vertelde ik over de religieuze achtergrond van het Chariaanse volk. Dit maal wilde ik vertellen over de feesten die gevierd worden in de familiekring. Deze feesten kunnen als een cyclus gezien worden die begint met het verwekken van een mens en eindigt met zijn of haar opneming in het dodenrijk.

Zoals de vorige keer verteld is, is er feitelijk geen einde aan het aantal goden. Men gaat een god vereren, men `neemt hem op' door zijn afbeelding of beeld op het altaar te zetten. Als mensen voor speciale gebeurtenissen speciale goden nodig hebben dan zetten ze het beeld van die god dus ceremonieel op het altaar. Het is onbeleefd om zodra die god niet meer nodig is voor het feest het beeld er weer af te halen. De meeste mensen hebben dan ook een grote hoeveelheid goden op hun altaar staan.

Conceptie

Het verwekken van een menselijk leven is voor Charianen in belangrijke mate religieus. Wie van plan zijn om een kind te gaan maken kiezen voor het begin een gunstige dag uit. Vaak zullen er één of twee goden bij te hulp worden geroepen. De ceremonie is simpel: het bed wordt gedekt met schoon linnen. Op het bed wordt een maaltijd gehouden van gekookt graan en groene groenten: fruit meestal in de vorm van granaatappels. Men offert gelijke porties aan de aangeroepen goden. Vervolgens wordt ceremonieel met de conceptie begonnen. De rol van de goden is in dit geval zich bezig te houden met het zegenen van de aanstaande vrucht en het uitkiezen van aantrekkelijke eigenschappen voor het kindje. Naderhand worden de lakens opgevouwen en in de kist onder het altaar bij het altaarboek gelegd; daar blijven ze liggen tot de vrouw een kind heeft gebaard.

Zwangerschap

Bij het begin van de zwangerschap, dat is de eerste voorspoedige dag nadat de vrouw niet meer menstrueert, beloven de vader en de moeder elkaar nogmaals trouw. Zij roepen daarbij hun meest persoonlijke goden aan en houden, als offer, op met het drinken van wijn of bier.

Tijdens de zwangerschap, vanaf het moment waarop de buik voor het eerst te zien is worden er schutsgoden aangenomen die tijdens de zwangerschap het kind moeten beschermen en het laten groeien. Dat kunnen dezelfde goden zijn die ook bij de conceptie worden aangeroepen, maar ook andere, meer in zwangerschap geïnteresseerde goden. Zo eens per maand wordt er aan deze goden geofferd, meestal sterk gegist brood dat gevuld is met een soort vijgenpasta en zwaar bier of belletjeswijn.

Geboorte

De geboorte van een mens wordt nauwlettend gevolgd door de goden. Tijdens de geboorte is er altijd een priester aanwezig die op dit kwetsbare moment kwade goden en demonen van moeder, kind en vroedvrouw of -man vandaan houdt. Na de geboorte drinken de ouders ceremonieel een glas wijn, ieder een derde.

De rest wordt uitgeplengd over de beelden van de goden die tijdens conceptie en zwangerschap zijn aangeroepen. Als alles goed is tenminste: is er iets mis gegaan dan worden de beelden van de verantwoordelijke goden verbrand en blijft hun plaats op het altaar drie maanden leeg.

Kinderceremonies

Gedurende de kindertijd wordt iedere mijlpaal gevierd. Het begint als het kind in de wieg of mand door een van de ouders of de clanoudste in het dorp gezegend wordt. Bij de eerste stappen krijgt het kind zijn persoonlijke beschermgod van zijn ouders. De eerste woordjes worden gemeld aan de goddelijke filosoof Pantumatar. De dag waarop hij zijn eerste les krijgt, of dat nu in lezen en schrijven of in smeden of het land bewerken is, is een reden voor een groot familiefeest waarbij aan alle goden op het familiealtaar geofferd wordt.

Als het kind negen jaar is dan wordt het officieel voorgesteld aan de voorouder-goden van het gezin, de familie en de clan. Dit is een zeer ernstige plechtigheid waarbij het kind geïnitieerd wordt in de -eventuele- clangeheimen. Hierover wordt zelden gesproken in de literatuur. Het laatste grote kinderfeest is wanneer het kind het huis uit gaat. Dit feest is speciaal ter ere van de persoonlijke beschermgod van het kind. Het duurt drie dagen en het is gebruikelijk om het feest zeer uitbundig te vieren met het hele dorp of de hele buurt.

Huwelijk

Het Chariaanse huwelijk is een verbintenis tussen twee of drie mensen die besluiten om samen verder te leven en elkaar te onderhouden en te steunen. Samen leven betekent ook: samen een altaar delen. Het inrichten van het gemeenschappelijke altaar is het hoogtepunt van het ritueel. Daarnaast zijn er op dit feest ook nog gedeeltes waar goden bewust buiten gehouden worden, zoals het toedrinken van het echtpaar door hun vrienden en het 'dopen' van het echtelijke bed door het met reukwater of wijn te besproeien.

Verhuizen

Zowel bij het vertrek uit het oude huis als bij het intrekken in het nieuwe huis horen ceremonies, om de goden te vertellen waarom men vertrekt, om de goden te laten zien waar hun altaar opnieuw wordt neergezet, om de zegen tijdens de reis te vragen, om het nieuwe huis demon-vrij te maken en om alle persoonlijke 'aja' uit het oude huis te laten verdwijnen zodat een nieuwe bewoner er geen last van zal hebben of er misbruik van zou kunnen maken. Verkorte vormen van deze rituelen worden ook tijdens reizen toegepast bij aankomst en vertrek: behalve als men bij mensen thuis verblijft. Dan zou het onbeleefd zijn om bijvoorbeeld het huis te exorceren.

Sterven

Het sterven is in feite een soort verhuizen: de rituelen zijn verwant, en dezelfde god kan aangeroepen worden. Maar er is meer: het is te hopen dat de dode voorgoed wegblijft en niet terugkomt, wat heel goed mogelijk is. Hij krijgt dus allerlei mee om het in de Zeven Hellen prettig te hebben. Zijn persoonlijke spullen worden ontdaan van zijn 'aja' en er wordt uitgebreid afscheid genomen.

In Charia worden doden gecremeerd; dat maakt het moeilijker voor ze om terug te keren op de wereld, hoewel nog steeds niet onmogelijk. In het hiernamaals kan de beminde dode nog steeds geholpen worden door de overlevenden, die hem allerlei nutige en aangename zaken kunnen offeren. De dode op zijn beurt kan de levenden helpen door voor ze te pleiten bij de goden, of door zelf een god te worden. De status van god is iets dat verleend wordt door de mensen op aarde; in feite hebben priesters en clan-oudsten de macht om iemand tot god uit te roepen.


Back to the contents

Optimized for Lynx.

© Copyright 1998 Boudewijn Rempt.